بىحال بخواند اشكال دارد ! قرآن را با اشتياق و معرفت قلبى نخواند اشكال دارد ! ما اگر ساعت‌هاى طولانى وقتمان را در مجالس لهو و لعب بگذارنيم و به سخن‌هاى بيهوده بپردازيم احساس خستگى نمىكنيم اما اگر مدت كوتاهى را به اين امر اختصاص دهيم كه با خدا خلوتى داشته باشيم يا كلام مجيدش را با تدبر بخوانيم ، دل بىتابى مىكند ، اين امر ، نشانهء ظهور مرض نفاق در جان ماست . در كتاب فطرت در قرآن اثر علامه جوادى آملى به نقل از محمد تقى مجلسى ( پدر مجلسى ) مىفرمايد : حدود چهل سال در كرسى تدريس بودم بيش از صد نفر از هدايت من برخوردار شدند اما يك نفر را پيدا نكردم كه راه رياضت را طى كند . « 1 » « و نصرته على منازعات العلم » ؛ تهذيب درجهء سوم ، اين است كه اگر ما چهار تا فرمول علمى ياد گرفتيم ، جايگاه خدا و تأثير مطلقش در هستى را از ياد نبريم و سوالات و شبهات عجيب و غريب در ذهنمان مطرح نگردد . گاهى شيطان پوستين عقل به تن مىكند و به منبر مىرود و به زبان عقل و علم دام‌هاى محكمى براى جلوگيرى از پرواز روح ما فراهم مىكند . به همين جهت است كه تزكيه مقدم بر علم است . هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ . « 2 » اوست كه برانگيخت در ميان درس ناخواندگان پيامبرى را از ايشان كه بخواند برايشان آيت‌هاى او را و پاك سازد ايشان را و بياموزدشان كتاب و حكمت را اگر چه پيش از آن در گمراهى آشكارى بودند . يعنى اگر تزكيه نباشد آن علم هم به كار نمىآيد و انسان را به ورطهء سقوط مىكشاند بنابراين تزكيه در قرآن معادل تهذيب است . تزكيه داراى مراتبى است ، يعنى تزكيه هم بايد عقل را شست‌وشو دهد و هم بايد عمل و دل را پاك كند . مخزن نيات ، دل است كه بايد از كدورتها به دور باشد . اگر گاهى انسان با عقلش

--> ( 1 ) . شرح من لا يحضر الفقيه ، روضة المتقين ، ج 13 ، ص 229 . به گواهى علماى بزرگ اسلامى مجلس اوّل ( پدر ) از مجلسى دوّم ( پسر ) به مراتب اعلم وافقه و اهل سلوك الى اللّه بوده است . ( 2 ) . جمعه / 2 .